Het eerste interneringshuis | Interneringskamp Urk 1915-1917: ‘Duivelseiland’

Huize Snoek, Wijk 1-17

 

Op 30 december 1914 kwamen de eerste officieren op Urk aan. Zij werden naar het eiland gestuurd omdat ze 'vluchtgevaarlijk' waren. Ze wilden geen erewoord geven: beloven om niet te ontsnappen. Met de komst van de eerste 4 Belgen werd Urk een gevangeniseiland.

Tralies en prikkeldraad

De eerste maanden woonden ze in een groot woonhuis van Urker ondernemer Gerrit Snoek. Deze was voor hun komst grondig verbouwd: tralies op de ramen, prikkeldraad op zolderluiken, felle gaslampen om het huis rondom te verlichten en een schutting aan de achterkant om ontsnappingsroutes af te kappen.

Ballingseiland in de krant

Ondertussen werden de eerste krantenartikelen over 'ballingseiland Urk' geschreven.

Eerst op gesprek bij de burgemeester

De Belgische journalist Louis Pièrard bezocht Urk in januari 1915 en hij was onomwonden kritisch op het interneringsdepot. Hij was ervan overtuigd dat de mannen eervol waren en dat hun plichtsbesef ervoor zorgde dat ze weer terug wilden naar het front.  Wie was Nederland om daar zo moeilijk over te doen. Daarnaast vond hij het onnodig streng op Urk. Zo moest hij eerst op gesprek bij de burgemeester voordat hij op bezoek mocht.

Gedeporteerd

Ook Nederlandse kranten vonden het ronduit zielig voor de geïnterneerden. Uit de Delftsche Courant van 21 januari 1915: 'De officieren zijn niet minder dan gedeporteerd.'

Een huis (te) vol

Het bleef niet bij die 4 Belgen. Er kwamen ook andere nationaliteiten bij. Na een paar maanden werd het huis te vol: het werd tijd voor een groter onderkomen. Daarom arriveerde in februari 1915 een sleepboot met daaraan gekoppeld twee tjalkschepen, met daarop een hele lading houten planken, schroeven, balken, enz. Een nieuwe barak.

 

Terug naar alle verhalen